maandag 27 april 2009

In de Economist van vorige week een interessant profiel van Tony Hsieh, CEO van zappos.com. Nee, ik kende de site ook niet, en gezien hun productaanbod denk ik niet dat ik er nog vaak zal komen. Interessant was het profiel vooral vanwege het personeelsbeleid van deze meneer Hsieh. Hij is er zo van overtuigd dat iedere werknemer zich volkomen met de waarden van het bedrijf moet verbinden, dat hij iedereen na 1 jaar dienstverband 2000 dollar (grofweg tweehonderd keer het uursalaris van de gemiddelde medewerker) biedt om het bedrijf te verlaten.
In de veronderstelling, dat iedereen die tweeduizend dollar laat schieten om te blijven, volledig gecommitteerd is aan de doelstellingen van het bedrijf. Amerikaans? Uiteraard. Niet waterdicht? Natuurlijk niet. Roept wel interessante vragen op: hoeveel beginnende leraren zouden op uw school blijven werken als ze 4000 euro zouden krijgen om elders een baan te zoeken? Wat betekent dat voor wat de school als werkplek voor een starter te bieden heeft?

woensdag 22 april 2009

Have your cake

Het Kenniscentrum Gemengde Scholen noemt het 'schokkend' dat eenderde van de scholen geen afspiegeling is van de wijk waarin ze staat. Zo komen die leerlingen niet in aanraking met andere culturen. 'Schokkend' is een moreel oordeel, wat volgens mij lastig te onderbouwen is op grond van cijfers alleen.
Dat dit woord toch gebruikt wordt, laat zien dat we in Nederland blijkbaar steeds minder op hebben met vrije schoolkeuze. De vrijheid die ouders hebben zelf scholen te kiezen en zelfs te stichten voor onderwijs op een bepaalde grondslag leidt onvermijdelijk tot groepering ('segregatie' als je dat zo wilt noemen) van kinderen.
Is dat nu zo erg? Zelf ben ik volledig 'verzuild' opgeleid, nooit een moslim tegengekomen in de schoolbanken. Moet ik nu op cursus? Ik denk dat het wel meevalt. Er zijn ook andere manieren om je blik op de wereld te verruimen. Via opvoeding, sport, en vrijwilligerswerk bijvoorbeeld.
De vraag is of we in Nederland toe willen naar het inperken van de vrije schoolkeuze. In andere landen, met verplichte schoolkeuze (Engeland, VS), kijken ze juist weer met interesse naar die vrijheid die ouders hier hebben. Het is van tweeën een, of hoe zeggen ze dat ook weer in het Engels?

zaterdag 18 april 2009

Excellent... of niet

Het LPBO heeft op verzoek van de staatssecretaris een rapport opgesteld over een nieuwe kwalificatiestructuur voor beroepen in het onderwijs. Er worden twee niveaus voor onderwijsassistenten onderscheiden, twee voor leraren, maar ook twee voor schoolleiders en zelfs één voor bestuurders. Voor toezichthouders dan weer niet, want volgens het LPBO bieden bestaande governance codes voldoende dekking voor die groep.
De structuur moet het inhoudelijke loopbaanbeleid verbeteren: leraren kunnen nu, als ze door willen stromen, alleen maar manager worden. (Waarbij ik me afvraag: wat is er mis met een goede manager?)
Ik vind dit typisch zo iets wat op het eerste gezicht nuttig klinkt, maar wat in de uitwerking veel ingewikkelder blijkt te zijn dan het eigenlijke probleem zelf. De crux zit in de beoordeling op de scholen zelf: durven schoolleiders en bestuurders werkelijk onderscheid te maken tussen excellente en niet-excellente leraren, en hier financiële consequenties aan te verbinden? Die cultuur zal eerst op gang moeten komen, wil zo'n kwalificatiestructuur meer zijn dan (weer) een dik pak papier.

woensdag 15 april 2009

Dit is wat mij drijft


Had ik hier nog geen reclame gemaakt voor het boek dat Henk Galenkamp en ik samen gemaakt hebben? Bij deze dan. Het verscheen in februari en portretteert tien directeuren en bestuurders uit het onderwijs over de persoonlijke kanten van het leidinggeven. Integere portretten, hebben we het genoemd, om te inspireren en (mogelijk) van te leren.
Te bestellen bij de CPS Uitgeverij.

donderdag 9 april 2009

De vismarkt

Ik kreeg de tip voor dit filmpje. Je kunt zeggen: een viswinkel, saai. Stinkt. Of je zegt: een viswinkel, leuk! We maken er wat van, zodat klanten graag bij ons vis willen komen kopen. Vervolgens is het een kwestie van goed basismateriaal, veel oefenen, timing, en... er lol in hebben.

dinsdag 10 maart 2009

Yes, we can (education could, too)

De NYT bericht over Obama, die zich voor het eerst als president heeft uitgesproken over onderwijs. Het lijkt erop dat enkele Democratische heilige huisjes niet gespaard blijven. Hij wil meer experimenteerscholen (Charter schools) toestaan, meer ruimte maken voor ‘merit pay’ ofwel beloning naar prestatie, en slechte docenten kunnen ontslaan. Tot zover waarschijnlijk de ongebreidelde bewondering uit Nederlandse docentenkringen voor Obama.
Last but not least wil hij af van de lange schoolvakanties: “We can no longer afford an academic calendar designed for when America was a nation of farmers who needed their children at home plowing the land.”
Ik ken nog een land waar dat een goed idee zou zijn...

dinsdag 3 februari 2009

Afvalputje



Correctie op mijn vorige bericht. Toch weer respect voor Winsemius. Daags na de blijkbaar eenzijdige berichtgeving in de avondbode, en vooral het commentaar van die krant, lichtte hij in een opiniestuk toe wat het WRR-rapport werkelijk bedoelt. Uit dit stuk bijgaand citaat.
Geheel mee eens. Sorry Pieter. Voortaan zal ik zelf eerst toch het hele rapport lezen voor ik reageer. (Zijn er mensen die dat doen?)

maandag 26 januari 2009

Oh en kunt u ook die risicojongeren even regelen?

Met respect voor Pieter Winsemius, toch zo’n beetje de enige VVD-er die in de jaren '80 al vond dat het milieuprobleem serieus genomen moest worden, met dit WRR-rapport slaat hij de plank mis. Natuurlijk is het van groot belang dat er zo vroeg mogelijk wordt bijgestuurd als de maatschappelijke carrière van jongeren, risico- of niet, dreigt mis te lopen. Maar of scholen dan met ‘doorzettingsmacht’ gedwongen moeten worden een minimaal aantal risicoleerlingen op te nemen?
Twee systeemkenmerken in het Nederlandse onderwijsstelsel werken sterk in het nadeel van dit plan. In de eerste plaats de vroege selectie naar schooltype. Ieder gymnasium kan door hoge eisen te stellen aan resultaten bepaalde leerlingen laten afstromen naar ‘gewoon’ vwo. Net zoals een vwo dat kan doen naar de havo, enzovoort. Totdat leerlingen in het vmbo-bk met lwoo terechtkomen, daar houdt het doorschuiven op. Onder die scholen is nu al sprake van scholen die vooral ‘doen’ in risicoleerlingen. De facto bestaat het model van ‘plusscholen’ dus al. Geef die scholen dan nu onmiddellijk meer geld, zou ik zeggen.
In de tweede plaats worden scholen nu ‘afgerekend’ op resultaten: hoe meer leerlingen doorstromen naar een diploma met zo min mogelijk oponthoud, hoe beter de school het doet. Veel tijd besteden aan problemen van leerlingen, ze bijvoorbeeld een jaartje langer over hun opleiding laten doen om ze daarna kansrijker naar een vervolgopleiding te laten gaan, werkt in het nadeel van een school. Wil je werkelijk dat scholen (nog) meer werk maken van risicoleerlingen, dan zal het resultaat van die inspanning beter zichtbaar moeten worden gemaakt.

zondag 4 januari 2009

Afrekening

De afgelopen weken had ik eindelijk tijd om Suezkade uit te lezen. Hoewel ik Knielen op een bed violen heb overgeslagen, heb ik grote bewondering voor het oeuvre van Jan Siebelink, met De overkant van de rivier als persoonlijk hoogtepunt.
Met Suezkade weet ik het echter niet. Onmiskenbaar is er een groot verteller aan het woord, die zorgvuldig en beheerst put uit een zangerig vocabulaire. Vakkundig zijn de verschillende lijnen en motieven in elkaar gevlochten: de moeder van de hoofdpersoon, de problemen van zijn onmogelijke liefde, het dagelijkse reilen en zeilen op een wat kakkerig gymnasium in licht verval. Toch klopt er iets niet.
De roman speelt in de nieuwe eeuw, waar mobieltjes en het nieuwe leren hun intrede hebben gedaan. Leraren en rector gaan echter met elkaar om alsof het 1977 is. Hier en daar lijkt het op een ode aan het oude onderwijs, toen Franse gedichten nog uit het hoofd werden geleerd en onregelmatige werkwoorden klassikaal werden opgedreund. Aan de andere kant staan er beschamende en pijnlijke beschrijvingen in van de willekeur, arrogantie en oncollegialiteit die met de zegen van de rector en zijn conrectoren ruim baan kreeg (en krijgt) tijdens uiterst onvruchtbare vergaderingen waar het leerlingenbelang totaal uit het zicht verdwenen lijkt.
Het lijkt Siebelink niet te deren. Je vraagt je af wiens belang hij met het boek heeft willen dienen. Mijn indruk: toch vooral zijn eigen belang, als afrekening met een persoonlijk (blijkbaar) onvoltooid verleden. Zo verpest de bittere wraak een potentieel mooie ode aan het leraarschap.