maandag 8 december 2008

FF dance beest--so much for...

Doet Plasterk vorige week de meest zinvolle en wetenschappelijk waarschijnlijk meest onderbouwde uitspraak over het onderwijs in Nederland sinds zijn aantreden, komt onmiddellijk het oude zevenkoppige politieke monster weer boerend uit zijn modderpoel.
Al die partijen die een jaar geleden heilig zweerden alleen nog aan onderwijsvernieuwing te doen als het 'effedensbeesd' zou zijn, herinneren zich hier plots niets meer van en springen als tinnen soldaatjes in het partijgelid.
De reden? Een reeds lang bekend wetenschappelijk feit, dat
helaas echter een pijnlijke waarheid ontbloot: het Nederlandse onderwijsstelsel is een van de minst meritocratische ter wereld. Het beroep en de portemonnee van papa zijn, meer dan in de meeste andere landen, nog steeds het meest bepalend voor succes op school.
De Nederlandse politieke partijen weten het echter weer beter, ieder vanwege zijn eigen belang. De VVD wil het gymnasium-publiek niet tegen zich keren, de PvdA is bang voor recidivist te worden uitgemaakt na de boetedoening onder leiding van Dijsselbloem, de SP is bang de kiezers die om die reden wegliepen bij de PvdA alweer teleur te stellen, en het CDA spaart als vanouds de kool en de geit.
Toeval of niet, in dezelfde week nam Van Kemenade afscheid als hoogleraar, met een rede vol klare taal. Hij is veel verguisd als een van de godfathers van de onderwijsvernieuwingspolitiek vanaf de jaren zeventig. Hiermee laat hij in ieder geval zien over reflecterend vermogen te beschikken. Misschien moeten Kamerleden daarvoor nog eens een module van de lerarenopleiding volgen. Anders lijkt die 20 miljoen die Plasterk in experimenteel onderzoek naar het onderwijs gaat stoppen, bij voorbaat weggegooid geld.

donderdag 30 oktober 2008

Generatie Einstein?

Hopelijk kijken we in 2018 er nog eens raar van op dat tien jaar daarvoor werkgevers en bonden in het VO zich in loopgraven hadden verschanst over onduidelijke werkdruk-afspraken. Nog geen jaar geleden was het land in rep en roer omdat Rinnooy Kan en consorten in een klap duidelijk maakten hoe erg het lerarentekort nog gaat worden. Het lijkt al weer helemaal vergeten. Zelfs als de kredietcrisis er de scherpe kantjes van af haalt, blijft er nog een gat over. Of het professioneel statuut, ook al zo'n dossier waar je niets meer over hoort.
Enfin. Volgens mij moeten we een oplossing van een heel andere orde zoeken. Er is de beroemde uitspraak die aan Einstein wordt toegeschreven: “Problems are not solved on the same level of consciousness that created them.” Leraren (en hun bazen) moeten het dus niet over uurtjes meer of minder hebben, maar over een totaal andere manier van omgaan met elkaar. Beoordelingsbeleid bijvoorbeeld, daar zijn de meeste scholen nog totaal niet aan toe. Willen we in 2018 nog kunnen lachen om de huidige treurnis, dan kunnen we wellicht met deze suggestie in één keer aan dit probleem voorbijgaan. Een ‘quantum-leap’ voor het onderwijs?

maandag 13 oktober 2008

Toezicht en kwaliteit

Crisis in de gezondheidszorg: een ziekenhuis is waarschijnlijk failliet. De kwaliteit van de zorg blijkt al jaren onder de maat. Veel betrokkenen wisten het, niemand bleek in staat wat te doen. Het meest schokkende: de Raad van Toezicht voelt zich niet aangesproken. De voorzitter vindt de kwaliteit van de medische zorg een verantwoordelijkheid van de medische staf, de inspectie en de raad van bestuur. Maar niet van de Raad van Toezicht.
Het lijkt me dat het ieders verantwoordelijkheid is. De vraag is alleen: wie heeft hierin wélke verantwoordelijkheid? Ik concludeer hieruit dat deze RvT er blijkbaar nog nooit in geslaagd is te formuleren wat haar verantwoordelijkheid eigenlijk zou moeten zijn.
Ook in het onderwijs weten (traditionele) besturen steeds minder wat er eigenlijk in de klas gebeurt. Ze voelen zich niet competent daar een uitspraak over te doen. Die zorg overdragen aan de directeur, en hem (of haar) dan maar college van bestuur maken, lijkt een oplossing. De RvT trekt zich vervolgens terug, en beperkt zich voortaan tot het zetten van stempels op begroting en jaarverslag.
Wanneer krijgen we een eerste schandaal in het onderwijs, waarin een school ten onder gaat, omdat een raad van toezicht zich niet met de kwaliteit van het onderwijs bezig wil houden? Of zijn de RvT's in het onderwijs anders?

dinsdag 16 september 2008

Ruimte en inspraak

Applaus alom bij het verschijnen van de definitieve Kwaliteitsagenda VO afgelopen zomer. Nog meer applaus toen de staatssecretaris daar vorige week 200 miljoen euro bij deed. Vrij te besteden, met wat suggesties voor goede doelen als rekenen en taal of de positie van leraren.
Voor dat laatste doorgebladerd naar pagina 27. Zinvolle woorden over de pedagogisch-didactisch en vakinhoudelijke kwaliteit van leraren. Die andere vijf SBL-competenties, ooit met veel bombarie geïntroduceerd, mogen we blijkbaar weer vergeten.
Helaas komt de staatssecretaris bij 'meer invloed van leraren binnen de organisatie' niet verder dan een goed functionerende medezeggenschap. Hm. Wat 'goede medezeggenschap' is, hangt af van de positie van waaruit je het bekijkt. De schoolleiding zal daar een andere mening over hebben dan het BON-lid.
In alle gevallen lijkt het me wenselijk dat de MR beknopt en zakelijk vergadert. Maar dat kan alleen als voorstellen van de schoolleiding het resultaat zijn van een professionele samenwerking met leraren in de lijn van de organisatie. Dus toch nog die vijfde competentie er ook nog maar eens bijnemen? En dan komt het met die medezeggenschap ook wel goed.

dinsdag 26 augustus 2008

Topinkomens

In een verbazend snelle reactie op de commotie die ontstaan was, zijn topbestuurders in de zorg en hun toezichthouders eruit: 220.000 euro is een mooi maximum qua salaris. En daar waar een gebrek aan marktwerking zorgt voor minder woelige omstandigheden, zoals in de jeugdzorg, is 186.000 euro ruim voldoende compensatie voor het gebrek aan nachtrust en de zware taak. Niet gehinderd door valse bescheidenheid achten zij hun werk dus vergelijkbaar met dat van JP, die heel misschien ietsiepietsie meer verantwoordelijkheid draagt, maar daarvoor dan weer immaterieel gecompenseerd wordt met de onsterfelijkheid waar minister-presidenten, in tegenstelling tot zorgbestuurders, nou eenmaal op kunnen rekenen.
Hebben de bestuurders dit maximum vastgesteld in overleg met de demonstrerende thuishulpen? Waarschijnlijk niet, onder het mom: "Zij snappen toch niet waar wij als bestuurder mee te maken hebben." Ik ben bang dat dat onbegrip dan wederzijds is. En wiens verantwoordelijkheid is het nu om dát op te lossen? En in het onderwijs?

dinsdag 24 juni 2008

Weber revisited

De afgelopen weken heb ik me verdiept in 'Professioneel bestuur' van Mirko Noordegraaf; het boek naar zijn oratie die hij eerder dit jaar uitsprak als hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. De ondertitel is een hele mondvol: "De tegenstelling tussen publieke managers en professionals als 'strijd om professionaliteit''. Ik vind het een interessante bijdrage aan het publieke debat over managers en professionals, en ieder geval de bijdrage met de meeste verwijzingen naar relevante (wetenschappelijke) literatuur.
Maar ondanks
, of misschien wel juist dankzij, alle zorgvuldig geformuleerde voors en tegens blijft er toch een onvoldaan gevoel bij me hangen. De strijd bestaat niet, zegt Noordegraaf aan de ene kant. De strijd bestaat wel, maar is onvermijdelijk, zegt hij aan de andere kant. En: managers doen hun best, maar ook: managers moeten zich meer richten op de kern van hun werk.
Ik kon niet nalaten aan Ontregelen van Jos van der Lans te denken, een boek dat hetzelfde thema behandelt. Er wordt minder in geciteerd, maar het overtuigt me iets meer. Van der Lans' betoog is dat we terug moeten naar de essentie van het professionele handelen: de relatie tussen professional en klant, of die laatste nou cliënt, bewoner, leerling, of burger heet. En die relatie laat zich best goed managen, maar vaak niet in strakke papieren kaders. Dus meer ruimte voor verschillen en de verantwoordelijkheid van de professional om die te laten bestaan.

Wie ik in beide boeken miste, is Max Weber. Weber beschreef zo'n honderd jaar geleden hoe een rationele bureaucratie er belang bij heeft zichzelf in stand te houden en de kans loopt zichzelf tot doel op zich te verheffen. En dat komt door het gedrag van de professionals zelf, die de bureaucratische kenmerken van hun organisatie zo verafschuwen.
Iedere individuele professional wil zoveel mogelijk in vrijheid met de inhoud van zijn vak bezig zijn. En legt daarom bureaucratische rompslomp met liefde op het bureau van een stafmedewerker neer. Zo'n stafmedewerker heeft dan al snel een assistent nodig. Dat worden er twee, en dan is de stafmedewerker manager van een stafafdeling. Dan zit hij (meestal is het een hij) in het MT, waarmee hij nog meer invloed krijgt. Waardoor de professionals er enige tijd later achter te komen dat de stafmedewerker-nu-manager hun plotseling vanuit het MT bestookt met formats en urenstaten. Maar zo'n verrassing hoeft dat dus niet te zijn.
Het is een universeel proces dat voortdurend bijgestuurd
moet worden. Professionals moeten telkens gedwongen worden zo min mogelijk van het oninteressante (papier)werk uit te besteden. Stafafdelingen en managementlagen moeten bij iedere gelegenheid verkleind worden, omdat ze uit zichzelf toch wel weer groeien. Daar is niets nieuws aan, en over honderd jaar zullen we het probleem waarschijnlijk nog steeds hebben. Gelukkig is er nog troost.

dinsdag 17 juni 2008

IKEA voor het onderwijs

'The Swedish model' kopt The Economist, zoals gewoonlijk met een kleine woordspeling. Want het is anders dan je denkt. De Zweedse school die ze in dit artikel beschrijven is een privé-onderneming, die gericht is op winstmaken, en dat ook doet. Het geheim van hun 'business model' is standaardisatie en zelfwerkzaamheid, net als die andere succesvolle Zweedse onderneming. Iedere docent gebruikt hetzelfde lesmateriaal, dat via de computer voor alle leerlingen beschikbaar is. Leerlingen maken wekelijks hun eigen leerplan, en werken zoveel mogelijk zelfstandig aan het beschikbare lesmateriaal, ieder op zijn/haar eigen niveau.
De school is gehuisvest in een goedkoop kantoorgebouw en huurt ruimtes elders voor speciale lessen zoals verzorging, techniek of bewegingsonderwijs. Over de managers-docent ratio wordt niets gezegd, laat staan over het salaris van bestuurders. Wel iets over docenten. Die hebben 'gewoon' zeven weken vakantie per jaar en de (rest van de) schoolvakanties besteden zij aan het updaten van het digitale lesmateriaal. Er werken er toch zo'n 700. Ik ben benieuwd naar hun ervaringen.

woensdag 4 juni 2008

Bestuurders beloond

Sinds vandaag is er een officiële richtlijn voor het belonen van professionele onderwijsbestuurders. Nu steeds meer eindverantwoordelijke schoolleiders geen rector of directeur meer zijn, maar lid van een College van Bestuur (soms als enige), werd dat tijd. Directeuren vallen als werknemer onder een CAO, bestuurders zijn zelf werkgever en vallen daarom niet onder een CAO.
De salarissen die bureau Hay berekend heeft, zijn over het algemeen niet schokkend hoog. Iedereen kijkt natuurlijk onmiddellijk naar de maximumsalarissen, en ja, de verwachting is dat de CvB-ers van de grootste besturen in Nederland over niet al te lange tijd tegen de Balkenende-norm aan zullen zitten.
Je hoort het gemor al in de docentenkamers. En het opgewonden commentaar van vakbondsbestuurders. Sjoerd Slagter spreekt sussende woorden: het valt allemaal erg mee. Begrijpelijk, maar het is de vraag of het effect heeft. Uiteindelijk is Slagter natuurlijk zelf ook bestuurder.
De werkelijke beslissing over wie welk salaris gaat krijgen valt in de vergaderkamers van de Raden van Toezicht. Uiteindelijk gaan zij over de compensatie van de Raad van Bestuur. Het is dan ook te hopen dat zij verantwoording zullen af gaan leggen over de wijze waarop de richtlijn wordt toegepast. Op die manier kunnen we de discussie verleggen naar de plaats waar hij werkelijk hoort.

donderdag 15 mei 2008

Hoera vakantie?

Om met Jiskefet te spreken: het voorjaar is weer doormidden: de meivakantie is weer achter de rug. We kunnen weer uitkijken naar de zomervakantie. Fijn hoor, al die vakanties, maar soms heb ik gemengde gevoelens.

woensdag 23 april 2008

Ondertussen, in de keuken…

Euforie in het hele land over het afgesloten convenant tussen de minister en het onderwijsveld over de besteding van 1,1 miljard. (Het hele land? Nee, één klein dorpje bleef moedig weerstand bieden). Bij nadere bestudering krijg ik de indruk dat vooral de vakbonden hun slag geslagen hebben. Van de trits: sterk beroep, betere beloning, professionelere school uit het Actieplan, komt vooral de tweede terug.
Plasterk probeert vervolgens overtuigend over te brengen dat ook de positieversterking van de leraren gewaarborgd is, maar als het thema ‘professionelere school’ in de tabellen slechts terugkeert als potje voor extra concërges, wat moeten wij daar dan van denken? Oh ja, en een verplicht professioneel statuut op iedere school. Hm.
Kranten, tv en andere media hebben hun notitieboekjes weer dichtgeklapt: case closed, op naar het volgende brandje dat verslagen moet worden. Daaronder valt blijkbaar niet een vernietigend rapport van de Inspectie over de kwaliteit van de lerarenopleidingen. De Inspectie is niet mals: er zal nog heel veel moeten verbeteren. Daar zit volgens mij de echte urgentie. Niet alleen leveren slechte lerarenopleidingen slechte leraren af, nog veel erger is dat de ambitieuze (en mag ik zeggen: intelligente?) leraren-in-spe dergelijke verzamelplaatsen van middelmaat mijden als mesthopen. En een andere loopbaan kiezen. Voorlopig blijven ze dat nog even doen, en zie ze dan maar weer terug te krijgen.
Van Bijsterveld heeft de Tweede Kamer beloofd nog voor de zomervakantie met een nieuwe Kwaliteitsagenda te komen. Ben erg benieuwd wat daar in zal komen te staan. En waar ze het geld vandaan gaat halen, want dat is nu op. Maar misschien weet Tante Til raad...

donderdag 10 april 2008

Stichting van het Onderwijs?

Op het jaarlijkse VO-raad congres (10 april) hield Alexander Rinnooy Kan een pleidooi voor een Stichting van het Onderwijs, analoog aan de Stichting van de Arbeid. Die laatste Stichting, waarin werkgevers, werknemers en overheid de belangrijkste beleidsontwikkelingen voorbereiden, fungeert al sinds mensenheugenis (naast de SER) als belangrijkste pijler onder het roemruchte Nederlandse poldermodel. Rinnooy Kan noemde het "bizar" dat Nederland nog geen tegenhanger hiervan in het onderwijs kende. Zou het zo kunnen zijn dat tot de jaren negentig de rollen van werkgever en overheid vrijwel samenvielen en er dus geen noodzaak was tot zo'n 'tripartiet' overleg? In ieder geval kan hij kan gerust zijn: direct na zijn toespraak bevestigde de VO-raad dat die Stichting voor het Onderwijs er gaat komen.
Of zo'n Stichting daadwerkelijk de Haarlemmerolie voor onderwijsproblemen zal zijn, staat nog te bezien. De vakbonden heb ik in de recente discussies nog niet op een onderwijsinhoudelijke argumentatie kunnen betrappen. Werkgevers opereren ook voornamelijk strategisch.
Nee, dan de presentatie over Finland op hetzelfde congres, van Heikki Parkatti, een Finse onderwijsman wiens grappige accent me vaag aan de Zweedse kok deed denken. Daar kennen ze geen Stichting van het Onderwijs, geen inspectie, geen Cito, geen Elsevier-rankings. Wel het beste onderwijs ter wereld. Hun geheim? Toelatingsexamens voor de lerarenopleidingen. Morgen mee beginnen zou ik zeggen.

woensdag 9 april 2008

Achtergelaten kinderen

In The Economist, enkele weken geleden alweer, een stuk over de schaduwkanten van No Child Left Behind. Het doel was dat alle scholen de leerstandaarden voor hun leerlingen zouden verhogen. Als prikkel werden financiële boetes in het vooruitzicht gesteld. Bovendien hebben ouders van kinderen op scholen die het slecht doen, het recht gekregen een andere school te zoeken--iets wat in de VS nog lang niet altijd zo maar kan.
Wat blijkt nou: slechts 1 procent van de ouders die dat recht hadden, veranderde ook daadwerkelijk van school! Van ‘echte’ marktwerking (voorzover die bestaat) zal in het onderwijs dus wel nooit sprake kunnen zijn. Het laten concurreren van scholen op resultaten (de beruchte Elsevier- en Trouw-lijstjes), nu door de VO-raad omarmd in het project Vensters voor Verantwoording zal dan waarschijnlijk ook in Nederland weinig rechtstreekse invloed op de kwaliteit van het onderwijs hebben.
Over het effect van het stellen van standaarden in hetzelfde stuk een andere keer meer.

woensdag 26 maart 2008

Fonds van vertrouwen

In Educational Leadership een artikel over leermotivatie van Barbara Bartholomew. Ze heeft het over het ontsteken en aan de gang houden van een vuur. Ik wilde al doorklikken omdat ik dacht: "Die kennen we al, Amerikaans hoera-geneuzel". Maar toen las ik hoe ze vraagt een moment in herinnering te roepen waarop iemand mij iets probeerde te 'leren' (waar ik niet op zat te wachten). Hoe gemotiveerd was ik toen zelf? Niet zo geweldig, moest ik bekennen. Dus toch maar even verder gelezen.
Bartholomew betoogt hoe leraren eerst een 'trust fund', ofwel een fonds van vertrouwen, moeten opbouwen, voordat ze daar later uit kunnen putten om het (leer)gedrag van leerlingen te sturen. Dat klinkt logisch. Iets dergelijks geldt waarschijnlijk ook voor leidinggeven. Vaak wordt gevraagd: "Hoe kan ik draagvlak verkrijgen voor verandering X?" Misschien is het beter die vraag te herformuleren in: "Hoe kan ik vertrouwen opbouwen?" En 'verandering X' nog even te laten rusten, die komt dan later vanzelf. Of verandering Y.
Een 'fonds' dat je op die manier vult zou wel eens minstens zo belangrijk kunnen zijn als een voorlopig nog hypothetische Fundatie. En het voordeel is dat je er direct mee kunt beginnen.

maandag 17 maart 2008

Gemengde berichten

Vanavond in NRC Handelsblad weer een volgende aflevering in het BON-feuilleton. Het is de auteurs een gruwel dat "de leidinggevende zeggenschap krijgt over het loonstrookje van de docent." Zij betogen, als ik het goed gelezen heb, dat prestatiebeloning in het onderwijs geen zin heeft, omdat leraren geen waarneembare bijdrage aan het onderwijs geven, noch groepsgewijs, noch individueel. Ongetwijfeld zouden zij dit afdoen als een flauwe platitude om hun doorwrochte betoog af te kraken, maar zo is het niet bedoeld. Ik snap gewoon hun punt niet.
Als ze nou gezegd hadden: prestatiebeloning motten we niet, het is al hard genoeg werken zo voor dat schamele salaris, dan had ik het wel begrepen. Net als het argument dat het jarenlange (decennialange?) negeren van leraren als beroepsgroep die überhaupt iets zou kunnen presteren, het lastig maakt nu plotseling de salarisontwikkeling van dat presteren afhankelijk te maken.
Helaas komen ze niet verder dan de uitgekauwde vergelijking met 'het' bedrijfsleven. In dat bedrijfsleven kijken ze dan weer vooral naar de lange vakanties in het onderwijs, maar dat zal ook wel weer flauw zijn. En, zo vraag ik me plotseling af, wie gaat er in het bedrijfsleven eigenlijk over de loonstrookjes? Hoe heette zoiets ook weer in het Engels?

maandag 10 maart 2008

Here we go again...

We hadden net Heim Meijerink gehad, die zijn duivenhok weer even liet voor wat het was om nog maar weer eens een rapport te produceren. Boodschap: terug naar de basis. Juffen en meester dienen zich weer te concentreren rekenen en taal. En een strenge inspectie ziet toe op het behalen van de standaarden. En Jeroen Dijsselbloem natuurlijk, waarover al eerder geblogd. Boodschap: geen vernieuwingen meer zonder voldoende ‘evidence’.
Maar daar zit het probleem. Evidence zat, maar wat moet je er mee. Een citaat schiet me te binnen, als u de bron weet, houd ik me aanbevolen: “The trouble with evidence is, there's so much of it.” Wat te denken van dit gesprek met James Heckman. Nooit van gehoord die man, wel een Nobelprijs gekregen, en er zijn niet veel onderwijskundigen die hem dat nadoen. Maar dan zijn boodschap: niet-cognitieve vaardigheden zijn belangrijker!
Als ik Den Haag was, zou ik net doen alsof ik de NRC vorige week even niet gelezen had.

maandag 25 februari 2008

Na Dijsselbloem

Nu het rapport-Dijsselbloem op tafel ligt, duikelen alle belanghebbenden over elkaar heen in hun haast te beweren hoezeer dit rapport hun gelijk onderstreept. Over de AOb schreef ik al, de VO-Raad deed een duit in het zakje, en nu afgelopen zaterdag kon ook Ad Verbrugge zich niet onbetuigd laten. Zijn mening verwoordde hij in een uitgebreid stuk in de opiniebijlage van NRC Handelsblad.
Het stuk zelf bevat weinig nieuws, wat ook bijna niet kon omdat Dijsselbloem goed naar Ad en zijn clubgenoten geluisterd had. Verbazingwekkend was eerder dat Verbrugge daar zelfs probeert overheen te schreeuwen: Dijsselbloem en de zijnen hadden nóg niet goed genoeg geluisterd. Het is een Peter en de wolf-effect met een 'twist': de wolf is weliswaar verslagen, maar nu roep je dat er nog drie aankomen. Maar helaas, je kunt maar een paar keer moord en brand schreeuwen voordat mensen ophouden acht op je te slaan.
Het echt interessante stuk stond een paar pagina's verder: een interview met Grahame Lock. Die komt, in humoristische maar intelligente formuleringen en bedrieglijk simpele redeneringen tot de conclusie dat het onzin is om de kwaliteit van het onderwijs te willen vaststellen. Een verademing. Maar waar had ik dat nou eerder gelezen?

dinsdag 19 februari 2008

Positie

Walter Dresscher (Aob) vindt dat het rapport-Dijsselbloem nieuwe argumenten biedt voor de verdere versterking van de positie van de leraar. Volgens hem krijgt dat het beste vorm door middel van een professioneel statuut, waarin de autonomie van leraren vastgelegd wordt en zij niet meer overgeleverd zullen zijn aan de grillen van directie, bestuur of overheid: "Leraren zijn zelf eigenaar van het onderwijsproces."
Hoe kunnen we nu ervoor zorgen dat leraren zich evengoed vrij als verantwoordelijk voelen voor goed onderwijs? Want veel leraren willen wel die vrijheid, maar realiseren zich niet altijd dat ze dan ook aangesproken worden op de resultaten van datgene wat ze in vrijheid realiseren.
Net zo goed als dat de afgelopen tien jaar gebeurd is met directeuren en besturen. Aan die laatsten de uitdaging om het begrip verantwoordelijkheid gezamenlijk invulling te geven en de wij-zij kloof met leraren te overbruggen.

zondag 17 februari 2008

Citaat van de dag

“Don't worry about people stealing an idea. If it's original, you will have to ram it down their throats.”
- Howard Aiken

(meer op Quotes of the Day)

dinsdag 5 februari 2008

Gemiste kans

En zo zijn scholen en het aantal uren dat ze er jaarlijks in slagen de leerlingen binnen te houden de ene week nog dagelijks voorpaginanieuws, en de week daarop, als het Kamerdebat geweest is en er werkelijk nieuws is, dat enige duiding en analyse zou kunnen gebruiken, zwijgen kranten en televisie in alle talen.
Toegegeven, er waren belangrijker zaken om de kostbare vierkante meters krantenpapier aan te wijden. Maar het blijft enigszins ontluisterend. Waar ik me wekenlang stoorde aan het gebrek aan inhoud in het debat, omdat er alleen over cijfers werd gepraat, daar is nu zelfs de uitkomst van dat cijferdebat in de marge verdwenen. De VO-Raad doet haar best niet al te opgelucht te lijken dat er ondanks haar voor veel leden te vroeg gesloten akkoord, toch nog 150 uur van de norm afgeknabbeld is.
Wat in de publieke opinie blijft hangen is het beeld van verandervijandige rectoren die een coalitie sloten met leerlingen die wel zin hadden in een verzetje. Het deel van het onderwijs dat goed, vernieuwend onderwijs verzorgt én aan de urennorm voldoet, is helemaal uit beeld verdwenen. Het onderwijs heeft weer een paar jaar achterstand opgelopen om de samenleving duidelijk te maken dat het nooit meer zoals vroeger wordt.

dinsdag 29 januari 2008

Er is niets nieuws...

Misschien wisten we het ook eigenlijk wel. Maar soms is een vermoeden moeilijk hard te maken. Wat betreft gangbare opvattingen over onderwijsvernieuwing heeft de Besturenraad ons nu gelukkig een handje geholpen. In het januari-nummer van hun maandblad SBM plaatsten ze een aantal citaten van leraren over de problemen die ze zoal in hun werk tegenkomen... in 1982. Verplicht leesvoer voor iedereen die denkt dat het 'vroeger allemaal beter was'.

maandag 21 januari 2008

Vergeten feiten

Als rectoren een actiegroep beginnen, is er echt wat aan de hand. Alle beschimpingen en beledigingen over 'zakkenvullers' en 'kleilagen van management' laten ze over zich heenkomen, maar nu de overheid (in hun optiek althans) direct aan de bekostiging van hun scholen komt, komen ze in actie.
Drie rectoren begonnen de Actie Vergeten Feiten en stuurden de Tweede Kamer een brief waarin ze uitleggen en voorrekenen hoe de 1040-uren norm hun financieel in de problemen brengt. Vandaag licht rector Marten Elkerbout van het Barlaeus een en ander nog eens toe in NRC Handelsblad. Hoe zeer hij misschien ook gelijk heeft, of de actiegroep succes zal hebben, waag ik te betwijfelen. Noemen ze zoiets niet een 'politiek feit'?
Dat verschillende scholen, ondanks de (blijkbaar) moeizame bekostiging, excellent onderwijs leveren, maakt het standpunt van de actiegroep lastig. Blijkbaar hebben niet alle scholen last van de beperkte budgetten. Nog lastiger is dat vergelijkbare scholen met een andere onderwijsopzet wél aan de urennorm kunnen voldoen. Het lijkt erop dat deze schoolleiders erop rekenden dat het allemaal, zoals altijd in onderwijsland, wel mee zou vallen. Dit keer niet dus. Hopelijk krijgen we er beter onderwijs voor terug, ooit. In ieder geval lijken de schoolleiders nu aan zet. Maar of een actiegroep nu tot het gewenste resultaat leidt?